تبلیغات
نوشته های من - بودجه در ایران باستان
 
نوشته های من
تنها ایمان سبب رهایی است.
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : درپرش
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
می گویند آینده از آن ملتی است كه گذشته خود را می شناسد. یا به بیانی دیگر ملتی كه گذشته خود را نمی شناسد، نمی تواند آینده اش را بسازد. معلوم نیست ایرانی های امروز مصداق این جمله باشند شاید هم گذشته را به خوبی میشناسند اما برای اثبات خودشان به گذشته بی اعتنا هستند.
در هر صورت چه آن را بشناسیم و بیاعتنایی كنیم و چه نشناسیم، در رفتار امروزمان نشانه های كاربست تجربه پیشینیان کمتر به چشم می خورد.
بی توجهی به گذشته در عرصه های متفاوت و مختلفی قابل پیگیری است و رفتار اقتصادی دولت و مردم روابط این دو، یكی از بهترین عرصه های مشاهده این تغییرات است.
تا پیش از كشف، استخراج و فروش نفت خام، عمده منابع درآمدی دولت از طریق اخذ مالیات تامین می شد كه حاصل كار كشاورزان بود. سابقه این تامین بودجه تا ایران باستان و عصر هخامنشی قابل پیگیری است. پس از اضافه شدن درآمد حاصل از فروش نفت، منبع درآمد دولت رفته رفته از مالیات و به تبع آن از مردم جدا شد و دولت در تامین هزینه هایش خود را محتاج مردم ندید و سپس طی سال اخیر با مبتلا شدن به بیماری هلندی از فراهم آوردن زیرساخته ای توسعه هم بازماند.
این نوشته می كوشد تا با نگاهی به گذشته برخی نكات مثبت سیاست های اقتصادی زمامداران ایران باستان را به تصویر بكشد و تاكید كند كه قصد ندارد شرایط كاملا متفاوت ایران امروز را با آن دوران مقایسه كند، بلكه صرفا به برخی رفتارهای اصلاح گرایانه در نظام اقتصادی اشاره دارد.

تاریخ نگارانی نظیر هرودوت كه از عصر هخامنشیان روایت كردند، اشاراتی به سیاست های اقتصادی دولت ها داشتند ولی كمتر وارد جزییات شدند. تنها منبعی كه اطلاعات نسبتا جامعی از اوضاع اقتصادی هخامنشیان ارایه كرده. اثری است به نام «اقتصادها» كه یكی نمایندگان مكتب ارسطو آن را تالیف كرده و به ارسطوی دروغی معروف است. تنها در این كتاب است كه یك تحلیل كلی از نظام اقتصادی هخامنشیان یافت می شود.
در عصر هخامنشیان و به ویژه در دوره داریوش اول نظام اقتصادی به گونه ای سامان یافته بود كه شاه هرگز با مشكلات مالی برخورد نمی كرد و در عین حال طبقات مختلف مردم نیز تحت فشار سنگین نبودند.
پیر بریان، ایرانشناس فرانسوی در كتاب امپراتوری هخامنشی می نویسد: «علت علاقه نویسنده اقتصادها به شاهنشاهی این است كه به یونانیان امكان تعمق در یك نمونه از تشكیلاتی را می داند كه در آن بر خلاف دولت شهرهای یونانی، شاه هرگز با مشكلات مالی برخورد نمی كرد. یكی از نكات جالب توجه در عصر هخامنشی تنوع منابع درآمدی دولت است.
▪ در اقتصادها به شش منبع اشاره شده كه عبارتند از:
۱) خراج
۲) هدایا
۳) منافع حاصل از اماكن تجار
۴) مالیات بر زمین
۵) عوارض گله داری
۶) مالیات صنعتگری از میان شش نوع درآمدی كه ارسطوی دروغی آن را به اقتصاد ایالت های هخامنشی نسبت می دهد «فرآورده های خاص زمین در منطقه ای معین» است.
او در ادامه تصریحی دارد كه نشان می دهد منظور از فرآورده های خاص زمین، فرآورده های زیرزمینی است: «این گروه را فرآورده های خاص زمین تشكیل می دهند: اینجا طلا، آنجا نقره، جای دیگر مس یا هر آنچه می توان در سرزمین یافت.» لذا هر چند كه منابع حاصل از فروش فرآورده های معادن در بخش درآمدهای دولت قرار می گرفت اما بخش اصلی آن نبود.
نكته قابل توجه دیگر در تنظیم سیاست های اقتصادی عصر داریوش تعیین منبع خراج از سوی حاكم پس از مشورت یا حاكمان ایالات است.
پلوتارك در كتاب اخلاق قطعه ای را به این موضوع اختصاص داده است: «شاه پس از تعیین منبع خراج های رعایای خود، مصادر امور ایالات را احضار كرد و درباره این خراج ها از آنان پرسید مبادا بیش از حد سنگین باشد. چون اینان پاسخ دادند كه خراج ها سبك نیستند وی حكم كرد كه هر كدام فقط نیمی از آن را بپردازند.» داریوش همچنین نخستین كسی است كه دفتر دولتی خراج گزاری را منتشر كرد. او فهرست خراج همه ایالات را مشخص و منتشر كرد تا همه ایالات از میزان خراج اطلاع داشته باشند.

 تنوع منابع درآمدی در عصر ساسانی هم حفظ شد. فرانتس آیتهایم در كتاب «تاریخ اقتصاد دولت ساسانی» می نویسد: درآمدهای مالیاتی یكی از چند منبعی بوده بودجه ساسانیان بدان متكی بود. در جوار درآمد پولی در نهایت اعجاب می بینیم كه اقتصاد كالایی نیز نقشی اساسی ایفا می كند.
عمده درآمد دولت ساسانی هم از مالیات بود با این تفاوت كه این مالیات پس از قباد اول و انوشیروان سازمان جدیدی یافت. میزان مالیات ارضی براساس برداشتی از محصول درجه بندی شده بود. طبری برای خراج دوره پیش از اصلاح ارضی انوشیروان مقیاس های و محصول را ذكر می كند و در حقیقت این نسبت ها نه در محدوده تكتك مناطق بلكه از منطقه ای به منطقه ای دیگر تغییر می كرد.
طبری مبنای این درجه بندی را آبگیری و آبادانی هر منطقه ذكر می كند. از این جمله تنها می توان استنباط كرد كه به زمین های مرغوب میزان مالیات بیشتر و به زمین های نامرغوب مالیات كمتری تعلق می گرفت. بدین سان نحوه مالیات گیری بایستی بر مبنای تقسیم عادلانه بار مالیاتی و یك اصل عادلانه اقتصادی پایه گذاری شده باشد.
پس از قباد نحوه اخذ مالیات تغییر كرد. اصلاحات مالی كه با مساحی نواحی آباد زراعی در زمان قباد اول آغاز شد و در عهد پادشاهی انوشیروان به انجام رسید با این نیت بود كه مالیات گیری مستقیم را كه تا آن زمان فقط در كوره های وابسته به شهرها ممكن بود در تمامی نقاط دیگر گسترش دهد. این هدف به مدد یك سلسله از شرایط تاریخی خاص در زمان انوشیروان محقق شد.
در دوره انوشیروان علاوه بر مساحی كل كشور، درختان نخل و زیتون نیز شمارش شد. شیوه مالی خسرو و جانشینانش به ویژه خسرو پرویز مورد توجه خاص اعراب بوده است این تاثیر تا بدان حد بود كه كل نظام مالیاتی دوران امویان و اوایل عباسیان بر شالودهای كه آخرین شاهان ساسانی ریخته بودند استوار بود. این نظام جدید مالی، نیرویی به انوشیروان بخشید كه تا آن زمان برایش ناشناخته بود و این در سیاست خارجی وی هم تاثیر گذاشت و امپراتوری روم شرقی با تمام وجود قدرت بازیافته همسایه خود را لمس كرد.
علاوه بر اصلاح قانون مالیاتی، انوشیروان در ترقی و توسعه كشاورزی و وسایل آبیاری نیز كه عامل اساسی برای بالا بردن سطح درآمد كشاورز و در نتیجه تامین سهم دولت بود اقدامات قابل توجهی انجام داد. او در ساختن سدها و بندها و سایر وسایل آبیاری قدح های وسیعی برداشت.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 16 آبان 1389
درپرش
شنبه 13 آبان 1396 08:49 بعد از ظهر
سلام من kavin هستم، اولین فرصت من برای اظهار نظر در هر جا، هنگامی است كه من
خواندن این مقاله من فکر می کنم من نیز می تواند نظر به دلیل این ایجاد کنید
پاراگراف معقول
شنبه 13 آبان 1396 05:28 بعد از ظهر
لطفا به من اطلاع دهید اگر دنبال یک نویسنده برای وبلاگ خود هستید.

شما برخی پست های واقعا عالی دارید و معتقدم که من خوب هستم
دارایی اگر می خواهید برخی از بارها را بخرید
خاموش، من واقعا دوست دارم مقالاتی برای وبلاگ شما بنویسم
در عوض برای یک لینک به مین. لطفا اگر علاقه مند به من ایمیل بزنید
متشکرم!
جمعه 12 آبان 1396 09:23 بعد از ظهر
I’m not that much of a online reader to be honest
but your blogs really nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your site to come back later.
Cheers
پنجشنبه 11 آبان 1396 12:03 قبل از ظهر
لطفا به من اطلاع دهید اگر به دنبال یک نویسنده برای وبلاگ خود هستید.

شما برخی از مقالات واقعا خوب است و من احساس می کنم من می شود
یک دارایی خوب. اگر بخواهید برخی از آنها را بخرید
بارگیری کردن، من دوست دارم برخی از محتوا را برای وبلاگ شما بنویسم برای یک لینک به من.

لطفا اگر علاقه مند به من ایمیل بفرستید با احترام!
چهارشنبه 10 آبان 1396 07:55 بعد از ظهر
سلام، من از مقاله شما لذت می برم.
من می خواستم یک نظر کمی برای ارسال شما بنویسم.
سه شنبه 9 آبان 1396 06:04 بعد از ظهر
It's awesome to pay a visit this site and reading the views of all mates
concerning this piece of writing, while I am also keen of getting knowledge.
دوشنبه 8 آبان 1396 06:17 قبل از ظهر
آیا سایت شما صفحه تماس دارد؟ من مشکل پیدا کردن آن دارم، اما،
من می خواهم به شما یک ایمیل بفرستم من بعضی از ایده هایی برای وبلاگ شما دارم که ممکن است علاقه مند شوم
در شنیدن در هر صورت، وبلاگ بزرگ و من منتظر دیدن آن رشد می کنند
اضافه کار.
دوشنبه 8 آبان 1396 05:09 قبل از ظهر
Hmm هر کس دیگری مشکلی با تصاویر موجود در بارگیری این وبلاگ دارد؟

من سعی می کنم بفهمم مشکلش چی هست یا اگر این وبلاگ هست.
از تمامی پیشنهادات به خوبی قدردانی خواهد شد.
دوشنبه 8 آبان 1396 04:38 قبل از ظهر
وای، این مقاله بسیار دلنشین است، جوانترم
خواهر این چیزها را تحلیل می کند، بنابراین من قصد دارم او را تحویل دهم.
شنبه 29 مهر 1396 09:03 بعد از ظهر
سلام، من باور دارم این یک وبلاگ عالی است. من آن را می کشم؛) من قصد دارم دوباره دیدن کنم
با این حال دوباره از آنجایی که کتاب آن را مشخص کرده است. پول و آزادی بزرگترین راه برای تغییر است، ممکن است ثروتمند شوید و به راهنمایی ادامه دهید
دیگران.
شنبه 15 مهر 1396 07:49 بعد از ظهر
همسر من و من کاملا وبلاگ خود را دوست دارم و پیدا کردن
تقریبا تمام پست های شما دقیقا من دنبالش هستم
آیا می توانید نویسندگان مهمان را برای نوشتن محتوا برای شخصا پیشنهاد دهید؟

من نمیتوانم پستی بنویسم و ​​یا درباره چند موضوعی که در اینجا به آن اشاره میکنم توضیح دهید.
باز هم، ورود به سیستم وبلاگ عالی!
یکشنبه 19 شهریور 1396 12:08 قبل از ظهر
شما واقعا این را با ارائه خود به نظر می رسانید، اما من این موضوع را پیدا می کنم
واقعا چیزی هست که من فکر می کنم هرگز نمی فهمم
به نظر می رسد بیش از حد پیچیده و بسیار گسترده ای برای
من من منتظر پست بعدی خواهم بود
سعی کنید چنگ بزنید
شنبه 18 شهریور 1396 07:37 قبل از ظهر
سلام! من فقط می خواستم بپرسم آیا شما هرگز با هکرها مشکل دارید؟
آخرین وبلاگ من (وردپرس) هک شد و من به پایان رسید تا از دست دادن چند هفته سخت
کار به دلیل هیچ پشتیبان داده. آیا شما هیچ روشی برای جلوگیری از هکرها دارید؟
شنبه 18 شهریور 1396 04:02 قبل از ظهر
این یک افتخار است که شما یک دکمه اهدا ندارید! من بدون شک به این وبلاگ عالی اهدا می کنم!
اکنون حدس می زنم که برای نشانه گذاری و اضافه کردن خوراک RSS به حساب Google من تنظیم می شود.
منتظر به روز رسانی های جدید هستم و در مورد این سایت با گروه فیس بوک صحبت خواهم کرد.
به زودی گپ بزنید
جمعه 17 شهریور 1396 01:21 قبل از ظهر
سلام این نخستین نظر من است، بنابراین من فقط می خواستم فریاد بزنم
و به شما بگویم من واقعا از خواندن پست های شما لذت می برم.
آیا می توانید سایر وبلاگ ها / وب سایت ها / انجمن هایی که موضوعات مشابه را پوشش می دهند پیشنهاد دهید؟

خیلی ممنون!
پنجشنبه 12 مرداد 1396 08:04 بعد از ظهر
Oh my goodness! Awesome article dude! Thanks, However I am
having troubles with your RSS. I don't understand why I
can't join it. Is there anybody else having identical RSS problems?
Anyone who knows the solution will you kindly respond? Thanks!!
دوشنبه 9 مرداد 1396 08:21 بعد از ظهر
Great blog right here! Additionally your web site
rather a lot up fast! What host are you using?
Can I am getting your associate hyperlink for your host?
I desire my website loaded up as quickly as yours lol
جمعه 16 تیر 1396 06:22 بعد از ظهر
Hi to all, how is everything, I think every one is getting more
from this web site, and your views are fastidious
designed for new viewers.
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 04:34 قبل از ظهر
بسیار چلیپا از خود نوشتن در حالی
که صدایی دلنشین ابتدا آیا واقعا نشستن کاملا با
من پس از برخی از زمان. جایی
در سراسر جملات شما موفق به من مؤمن اما فقط
برای کوتاه در حالی که. من هنوز کردم مشکل خود
را با فراز در منطق و شما خواهد را خوب به پر
کسانی که معافیت. در این رویداد شما که می توانید انجام من را قطعا تا پایان مجذوب.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:22 قبل از ظهر
Just want to say your article is as astounding. The clearness on your
submit is just spectacular and i could think you're knowledgeable in this subject.

Fine with your permission allow me to seize your RSS feed to keep up to date with approaching post.
Thank you 1,000,000 and please continue the enjoyable work.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر